Χειρουργός Οδοντίατρος - Περιοδοντολόγος Έλενα Μάρκου

Ουλίτιδα - Περιοδοντίτιδα

oulitida

Τι είναι η ουλίτιδα
Η ουλίτιδα είναι η νόσος των ούλων που οφείλεται κυρίως στη συγκέντρωση μικροβιακής πλάκας. Η πλάκα σχηματίζεται με τη συσσώρευση υπολειμμάτων τροφής, συστατικών του σάλιου και μικροβίων του στόματος. Το σωστό καθημερινό βούρτσισμα την απομακρύνει από τα δόντια και έτσι συμβάλλει στη διατήρηση της στοματικής υγείας. Όταν το βούρτσισμα των δοντιών όμως δε γίνεται σωστά, η μικροβιακή πλάκα αυξάνεται, ενασβεστιώνεται από τα άλατα του σάλιου και οδηγεί στο σχηματισμό της τρυγίας (πέτρας), η οποία διευκολύνει την περαιτέρω εναπόθεση μικροβιακής πλάκας.

Ενώ τα υγιή ούλα έχουν ρόδινο χρώμα και σκληροελαστική σύσταση, στην ουλίτιδα γίνονται κόκκινα, μαλακά, οιδηματώδη και αιμορραγούν κατά το βούρτσισμα. Στο στάδιο αυτό δεν υπάρχει ακόμη καταστροφή των στηρικτικών ιστών του δοντιού, και ένας οδοντιατρικός καθαρισμός συνδυασμένος με καλή στοματική υγιεινή θεραπεύουν το πρόβλημα.

Ιδιαίτερη αναφορά χρειάζεται να γίνει στην ουλίτιδα κύησης. Πρόκειται για την έντονη φλεγμονή των ούλων που εμφανίζεται κυρίως στο 2ο και 3ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Η εγκυμοσύνη τροποποιεί το βαθμό της φλεγμονής και η κλινική εικόνα επιδεινώνεται λόγω των διακυμάνσεων των ορμονών. Ορισμένες φορές μάλιστα, γύρω στον 3ο -4ο μήνα της κύησης, εμφανίζονται μικροί όγκοι στα ούλα μεταξύ των δοντιών. Αυτοί οι «όγκοι κύησης» έχουν έντονο κόκκινο χρώμα, μπορούν να φτάσουν σε μέγεθος μέχρι και λίγα εκατοστά. Τα συμπτώματα της ουλίτιδας κύησης πολλές φορές τρομοκρατούν την έγκυο. Ένας οδοντιατρικός καθαρισμός και η καλή στοματική υγιεινή αρκούν συνήθως για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Οι όγκοι συνήθως υποχωρούν μερικά ή ολικά μετά τον τοκετό και σπάνια χρειάζεται να προχωρήσουμε στη χειρουργική αφαίρεσή τους.

Τι είναι η περιοδοντική νόσος

Σε πολλές περιπτώσεις που η ουλίτιδα δε θεραπεύεται, εξελίσσεται στην περιοδοντίτιδα. Τα ούλα συνεχίζουν να είναι ερυθρά, πρησμένα και αιμορραγούν εύκολα, αλλά συγχρόνως καταστρέφεται το οστό που στηρίζει το δόντι. Η απώλεια του οστού οδηγεί στο σχηματισμό περιοδοντικών θυλάκων, κενών χώρων μεταξύ ούλων και δοντιών που ευνοούν την κατακράτηση μικροβιακής πλάκας και το σχηματισμό πέτρας. Η καταστροφική διεργασία επιτείνεται καθώς οι θύλακοι γίνονται σταδιακά βαθύτεροι και ο αριθμός των μικροβίων και της πέτρας που περιέχουν αυξάνεται. Στο προχωρημένο στάδιο της περιοδοντίτιδας έχει χαθεί το μεγαλύτερο μέρος του οστού που στηρίζει το δόντι. Το δόντι εμφανίζει αυξημένη κινητικότητα και τελικά πρέπει να αφαιρεθεί. Η περιοδοντική νόσος αποτελεί το κύριο αίτιο απώλειας δοντιών στις ηλικίες άνω των σαράντα ετών. Στις ηλικίες αυτές, ένας στους τρεις ανθρώπους πάσχει από κάποια μορφή της νόσου.

Καθώς όμως η εξέλιξή της είναι βραδεία και δε συνοδεύεται από ιδιαίτερα έντονα συμπτώματα, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν το πρόβλημά τους.

Περιοδοντίτιδα και γενική υγεία

Τα μικρόβια των περιοδοντικών θυλάκων και της στοματικής κοιλότητας γενικότερα κατά το βούρτσισμα περνούν στην κυκλοφορία του αίματος και μπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε άλλα όργανα του σώματος. Πρόσφατες έρευνες έχουν συνδέσει την περιοδοντική νόσο με αυξημένη συχνότητα καρδιακών προβλημάτων, πρόωρων τοκετών, καθώς και με επιδείνωση (απορύθμιση) του σακχαρώδη διαβήτη.

Η περιοδοντική θεραπεία μπορεί να σταματήσει την πορεία της νόσου, να σταθεροποιήσει την κατάσταση και να επαναφέρει το στόμα σε υγεία, αποφεύγοντας εξαγωγές δοντιών και τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτές. Σε ό,τι αφορά μάλιστα το σακχαρώδη διαβήτη, έχει βρεθεί πως μετά την περιοδοντική θεραπεία παρατηρείται μείωση των γλυκαιμικών επιπέδων.

Πώς προλαμβάνονται η ουλίτιδα και η περιοδοντιτίδα

Το σωστό βούρτσισμα 2φορές/ημέρα και η χρήση οδοντικού νήματος ή κατάλληλου μεγέθους μεσοδόντιας βούρτσας αποτρέπουν τη συσσώρευση της μικροβιακής πλάκας. Όμως, ορισμένα σημεία του στόματος είναι δυσπρόσιτα και αναπόφευκτα εκεί συγκεντρώνεται η μικροβιακή πλάκα, η οποία ενασβεστιώνεται και σχηματίζει την τρυγία (πέτρα), που είναι δύσκολο να απομακρυνθεί με την οδοντόβουρτσα και πλέον μπορεί να αφαιρεθεί μόνο από τον οδοντίατρο.
Για το λόγο αυτό, για την πρόληψη της περιοδοντικής νόσου χρειάζονται τακτικές επισκέψεις στον περιοδοντολόγο για εξέταση και αποτρύγωση (καθαρισμό) των δοντιών. Η συχνότητα των επισκέψεων ποικίλλει για κάθε περίπτωση, αλλά είναι καλό να γίνονται τουλάχιστο δύο φορές το χρόνο.

Συντηρητική περιοδοντική θεραπεία

Η συντηρητική περιοδοντική θεραπεία είναι ένας «βαθύς καθαρισμός» που γίνεται στα ούλα με τη χρήση υπερήχων και εργαλείων χειρός, αφού έχει γίνει τοπική αναισθησία στην περιοχή. Στόχος είναι η απομάκρυνση μικροβίων και υπολειμμάτων τροφής και τρυγίας (πέτρας) από την επιφάνεια των δοντιών και από τον περιοδοντικό θύλακο, ώστε αυτός να μπορέσει να επουλωθεί. Απαιτούνται συνήθως δύο ραντεβού, αφού σε κάθε ραντεβού θεραπεύεται ένα ημιμόριο του στόματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, μπορεί να χρειαστούν και τέσσερα ραντεβού, αν σε κάθε ραντεβού θεραπεύουμε ένα τεταρτημόριο του στόματος.

Μετά από τη συντηρητική θεραπεία περιμένουμε μείωση ή και εξάλειψη της αιμορραγίας των ούλων, μείωση της κινητικότητας των δοντιών, μείωση του βάθους των περιοδοντικών θυλάκων και βελτίωση στο χρώμα και την υφή των ούλων.

Δεν πρόκειται για επίπονη διαδικασία και αν υπάρξει ένας μικρός ερεθισμός των ούλων τις πρώτες ημέρες μετά τη θεραπεία, αυτός αντιμετωπίζεται με απλά παυσίπονα. Μια σχετικά συνήθης παρενέργεια της θεραπείας όμως είναι η αυξημένη ευαισθησία των δοντιών σε κρύα και ζεστά ερεθίσματα, λόγω της απομάκρυνσης της τρυγίας από την επιφάνεια των δοντιών, η οποία υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες.

Περίπου 6 εβδομάδες μετά το πέρας της συντηρητικής θεραπείας, γίνεται ένα ακόμη ραντεβού, όπου ελέγχεται η επούλωση των περιοδοντικών βλαβών και ο ασθενής περνάει πια στη φάση της υποστηρικτικής θεραπείας. Σε μερικές περιπτώσεις όμως προχωρημένων προβλημάτων ενδέχεται να χρειαστεί να προχωρήσουμε σε χειρουργική περιοδοντική θεραπεία.

Χειρουργική περιοδοντική Θεραπεία

Η χειρουργική περιοδοντική θεραπεία εφαρμόζεται σε μεμονωμένα συνήθως δόντια με προχωρημένο περιοδοντικό πρόβλημα. Στόχος της είναι η βελτίωση της πρόσβασης για την απομάκρυνση μικροβίων και τρυγίας (πέτρας), ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να συνοδευτεί και από μια προσπάθεια ανάπλασης των χαμένων ιστών (αναγέννηση οστού - ούλων) με τη χρήση οστικών μοσχευμάτων και απορροφήσιμων αφοριστικών μεμβρανών.

Υποστηρικτική θεραπεία – Διατήρηση αποτελέσματος

Μετά τη λήξη της περιοδοντικής θεραπείας και προκειμένου να επιτευχθεί σταθεροποίηση της περιοδοντικής κατάστασης, χρειάζεται η υποστηρικτική θεραπεία. Πρόκειται για τακτικά ραντεβού επανελέγχων, που τον πρώτο χρόνο μετά τη θεραπεία προγραμματίζονται ανά 3-4μήνες, και στα οποία γίνεται απλός καθαρισμός για τη συντήρηση του θεραπευτικού αποτελέσματος. Αν ο ασθενής ακολουθεί πιστά τις οδηγίες στοματικής υγιεινής και η κατάσταση του στόματος παραμένει σταθερή, από το 2ο χρόνο τα ραντεβού αραιώνουν και προγραμματίζονται ανά 6μηνο. Είναι μια πολύ σημαντική διαδικασία, γιατί όσοι δεν ακολουθούν ένα πρόγραμμα υποστήριξης μετά τη θεραπεία, έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν υποτροπή ή επιδείνωση της περιοδοντικής νόσου.